Faktoring pełny i niepełny: różnice i który wariant wybrać do swojej faktury

Obydwa warianty dają to samo: pieniądze z faktury przed terminem jej płatności. Różnią się jedną rzeczą, z której wynika wszystko pozostałe, łącznie z ceną: czy zwracasz zaliczkę, gdy odbiorca nie zapłaci.

Każdy z wariantów ma na tej stronie własne, szczegółowe omówienie, bo mechanika regresu i mechanika przejęcia ryzyka to dwa osobne tematy. Sam okres regresowy, moment, w którym finansujący faktycznie żąda zwrotu, i pełny rachunek kosztów opisuje strona faktoring z regresem. Opłatę del credere, limity na dłużnika i zakres ochrony rozkłada strona faktoring pełny bez regresu. Jeżeli żaden z dwóch skrajnych wariantów nie pasuje, istnieje jeszcze rozwiązanie pośrednie z progiem kwotowym: faktoring mieszany.

Praktyczna reguła wygląda tak:

• Wybierz pełny, gdy kontrahent jest nowy, pochodzi z branży o podwyższonym ryzyku albo pojedyncza faktura stanowi dużą część Twojego miesięcznego obrotu i brak zapłaty byłby groźny dla firmy.
• Wybierz niepełny, gdy współpracujesz z odbiorcą od lat, płatności spływają terminowo, a zależy Ci na najniższym koszcie finansowania.
• Mieszaj oba warianty: wielu klientów finansuje stałych odbiorców z regresem, a nowych bez regresu. Giełda nie narzuca jednego modelu dla całego portfela.

Istnieje też wariant pośredni w ramach jednej umowy, czyli faktoring mieszany: faktor przejmuje ryzyko niewypłacalności odbiorcy do ustalonej kwoty granicznej, a nadwyżka ponad ten próg pozostaje z regresem. Sprawdza się wtedy, gdy jeden kontrahent odpowiada za dużą część sprzedaży, a reszta portfela jest drobna i sprawdzona. Zestawienie wszystkich wariantów finansowania znajdziesz na stronie rodzaje faktoringu.

Pytanie, które pada rzadko, a powinno padać zawsze: skąd finansujący bierze pieniądze na pokrycie Twojej straty, skoro w faktoringu pełnym to on traci, gdy odbiorca nie zapłaci. Odpowiedź w większości przypadków brzmi: z polisy. Faktorzy zwykle nie ponoszą tego ryzyka sami, tylko kupują ubezpieczenie należności handlowych i finansują bez regresu wyłącznie tych odbiorców, na których ubezpieczyciel przyznał limit kredytowy.

Ma to dwie praktyczne konsekwencje, które warto znać przed rozmową o cenie. Po pierwsze, różnica w stawce między wariantem pełnym a niepełnym to w dużej mierze koszt składki przerzucony na Ciebie, więc jest realny i nie da się go wynegocjować do zera. Po drugie, odmowa finansowania konkretnego odbiorcy w wariancie pełnym niemal zawsze oznacza, że ten odbiorca ma słabą ocenę w bazach ubezpieczeniowych. To bezpłatna, twarda informacja o Twoim kliencie i zwykle lepiej ją potraktować poważnie, niż szukać finansującego, który sfinansuje go z regresem.

Jeśli zastanawiasz się, czy zamiast faktoringu pełnego nie kupić polisy bezpośrednio, rozłożyliśmy oba rozwiązania w osobnym artykule o tym, czym różni się ubezpieczenie należności od faktoringu pełnego. Skrót: polisa jest tańsza, jeśli możesz spokojnie czekać na przelew, i droższa, jeśli i tak potrzebujesz finansowania, bo wtedy musisz mieć oba. Składki, udziały własne i okresy karencji zestawiliśmy w jednym miejscu na stronie o ubezpieczeniu należności a faktoringu z ubezpieczeniem.

Różnica w cenie to tylko połowa decyzji. Druga połowa jest widoczna dopiero w sprawozdaniu finansowym i dla spółek prowadzących pełne księgi bywa ważniejsza niż sam koszt.

W faktoringu pełnym razem z wierzytelnością odchodzi ryzyko, więc należność przestaje być ujmowana i schodzi z aktywów. W jej miejsce wchodzi gotówka, suma bilansowa się nie zmienia, a po stronie pasywów nie dzieje się nic. Wskaźnik ogólnego zadłużenia stoi w miejscu.

W faktoringu niepełnym ryzyko zostaje przy Tobie, więc należność zostaje w aktywach, a wypłacona zaliczka pojawia się w pasywach jako inne zobowiązania finansowe. Bilans rośnie po obu stronach i wskaźnik zadłużenia idzie w górę.

Jest jeszcze skutek, który analityk kredytowy widzi od razu, a o którym rzadko się mówi przy podpisywaniu umowy. Gdy należność schodzi z bilansu, wpływ od finansującego pokazuje się w działalności operacyjnej rachunku przepływów. Gdy zostaje, ten sam wpływ trafia do działalności finansowej. Operacyjny cash flow wychodzi więc niższy przy wariancie z regresem, mimo że na koncie leży identyczna kwota.

Konkretne pozycje załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości oraz granicę zachowanego ryzyka, poniżej której wolno zdjąć należność z bilansu, rozpisujemy na stronie o tym, jak ująć faktoring w bilansie. Samą decyzję na przykładzie faktury na 200 000 zł pokazujemy w tekście o tym, czy wybrać faktoring pełny czy niepełny w spółce z o.o.