Faktoring cichy: finansowanie faktury bez wiedzy kontrahenta

Proces wygląda tak samo jak przy zwykłym finansowaniu, różnica dotyczy wyłącznie komunikacji z kontrahentem:

1. Wystawiasz fakturę z odroczonym terminem płatności (PDF lub KSeF). Weryfikujemy ją oraz kontrahenta, zwykle do 2 godzin w dni robocze.
2. Faktorzy i inwestorzy licytują dyskonto w aukcji. Wybierasz najlepszą ofertę, typowe dyskonto to 0,9-1,4% za 30 dni.
3. Odbierasz zaliczkę do 90% kwoty faktury w ciągu jednej doby roboczej.
4. Kontrahent płaci w swoim terminie i nie otrzymuje żadnego zawiadomienia o cesji. Po jego zapłacie rozliczana jest pozostała część minus dyskonto.

Koszt składa się z dwóch elementów: abonamentu (plan Mikro 149 zł/mc z prowizją 1,9%, Biznes 390 zł/mc z prowizją 1,2%, Skala 990 zł/mc z prowizją 0,9%) oraz dyskonta ustalanego w aukcji, typowo 0,9-1,4% za 30 dni finansowania. Ponieważ w wariancie cichym finansujący nie ma bezpośredniego kontaktu z dłużnikiem, dyskonto bywa nieco wyższe niż w faktoringu jawnym, ale licytacja wielu ofert skutecznie ściąga je w dół.

Dla porównania warto znać stawki rynkowe za ten sam wariant. Finea, jeden z niewielu dostawców trzymających faktoring cichy w standardowej ofercie, podaje dla niego od 4 do 5% w skali miesiąca przy zaliczce od 70 do 90% wartości brutto. Rozbieramy tę ofertę na czynniki pierwsze na stronie Finea faktoring: opinie i cennik. To dobry punkt odniesienia, gdy zastanawiasz się, czy dopłata za dyskrecję jest w Twoim przypadku uczciwa.

Pełny koszt dla konkretnej faktury pokaże przed wystawieniem kalkulator faktoringu, a szczegóły planów znajdziesz w cenniku.

Zapytanie „faktoring bez cesji" pojawia się często i kryje realną potrzebę, ale samo sformułowanie jest mylące. Cesja wierzytelności jest istotą faktoringu: bez przeniesienia prawa do zapłaty finansujący nie miałby czego kupić i nie miałby żadnego zabezpieczenia. Nie da się więc sfinansować faktury całkowicie bez cesji.

To, o co naprawdę chodzi pytającym, to brak zawiadomienia kontrahenta, a nie brak cesji. I dokładnie to daje faktoring cichy: cesja z art. 509 Kodeksu cywilnego zostaje zawarta między Tobą a finansującym, ale odbiorca nie dostaje o niej informacji i płaci na dotychczasowy rachunek. Formalnie wierzytelność jest przeniesiona, praktycznie nic się dla kontrahenta nie zmienia.

Jedyna sytuacja, w której cesji faktycznie nie ma, to finansowanie oparte na innym tytule prawnym, na przykład pożyczka pod zastaw należności albo kredyt obrotowy zabezpieczony na majątku firmy. To już jednak nie faktoring, tylko dług: obciąża bilans i wymaga zdolności kredytowej. Porównanie obu dróg opisujemy na stronie faktoring a kredyt obrotowy, a sam mechanizm przeniesienia wierzytelności rozkładamy w artykule o tym, jak działa cesja wierzytelności.

Oferty faktoringu cichego ma w Polsce wyraźnie mniej podmiotów niż oferty wariantu jawnego, bo finansujący, który nie kontaktuje się z dłużnikiem, ma ograniczoną kontrolę nad spłatą. Skutek jest taki, że stawki bywają mocno rozstrzelone, a znalezienie sensownej wymaga zebrania kilku propozycji.

Klasyczna droga polega na wysłaniu zapytania do kilku firm faktoringowych, czekaniu na odpowiedzi i porównywaniu ofert liczonych według różnych wzorów. Zajmuje to dni i kończy się porównywaniem rzeczy nieporównywalnych. Model giełdowy odwraca ten proces: zgłaszasz fakturę raz, a faktorzy i inwestorzy sami licytują dyskonto w dół, w jednym formacie, więc widzisz realną cenę końcową obok siebie.

Cały przebieg, od wystawienia faktury po wypłatę, opisuje strona faktoring online dla firm. Kryteria wyboru finansującego zebraliśmy w zestawieniu firm faktoringowych, a koszt swojej faktury policzysz przed zgłoszeniem w kalkulatorze faktoringu.

Zapytania o cichy faktoring dla jednoosobowej działalności i dla małych firm wracają regularnie, a odpowiedź jest mniej oczywista niż przy wariancie jawnym. Faktoring cichy jest dla finansującego produktem o wyższym ryzyku, bo odbiorca nie wie o cesji i płaci na dotychczasowy rachunek, więc pieniądze przechodzą przez konto faktoranta. Finansujący musi zatem ufać nie tylko odbiorcy, ale i Tobie.

W praktyce oznacza to trzy rzeczy. Po pierwsze, próg wejścia bywa wyższy niż przy faktoringu jawnym: część firm oczekuje minimum kilkunastu miesięcy działalności. Po drugie, cena jest wyższa, bo do kosztu finansowania dochodzi premia za brak potwierdzenia cesji u odbiorcy. Po trzecie, niektórzy finansujący zabezpieczają się dodatkowo, na przykład pełnomocnictwem do rachunku albo zastawem, co dla jednoosobowej działalności bywa barierą nie do przejścia.

Nie znaczy to, że mała firma nie ma szans. Znaczy, że zamiast szukać jednego faktora, który akurat obsługuje ten segment, warto wystawić fakturę do wyceny kilku naraz i zobaczyć, kto w ogóle odpowie. Przy jednej fakturze i sprawdzonym, dużym odbiorcy oferta cicha bywa dostępna nawet dla działalności prowadzonej od roku, bo to odbiorca jest tu głównym nośnikiem ryzyka. Specyfikę samej formy prawnej opisujemy przy faktoringu dla JDG, a progi kwotowe przy mikrofaktoringu.

Osobna sprawa to faktoring cichy z regresem, czyli układ najczęściej spotykany w tym segmencie. Wariant cichy prawie zawsze jest jednocześnie wariantem z regresem: skoro odbiorca nie potwierdza cesji, finansujący nie przejmuje ryzyka jego niewypłacalności. Jeśli odbiorca nie zapłaci, zaliczkę zwracasz. Warto to wiedzieć, zanim porówna się cenę faktoringu cichego z ceną faktoringu pełnego, bo to nie są produkty o tym samym zakresie ochrony. Różnice opisujemy przy faktoringu pełnym i niepełnym.