Faktoring eksportowy: finansowanie faktur zagranicznych kontrahentów

Schemat jest taki sam jak przy fakturach krajowych, z jedną różnicą: dłużnikiem jest firma z zagranicy, więc więcej uwagi poświęcamy weryfikacji odbiorcy.

1. Wystawiasz fakturę eksportową z odroczonym terminem, także w walucie obcej (EUR, USD, GBP). Weryfikujemy dokument i zagranicznego kontrahenta.
2. Faktorzy i inwestorzy licytują dyskonto w aukcji. Wybierasz najlepszą ofertę, żadna Cię nie zobowiązuje.
3. Odbierasz zaliczkę do 90% kwoty faktury w ciągu jednej doby roboczej.
4. Zagraniczny kontrahent płaci w swoim terminie, a po jego zapłacie rozliczana jest pozostała część minus dyskonto.

Cały mechanizm licytacji opisujemy na stronie jak działa faktoring, a koszt konkretnej faktury policzysz w kalkulatorze faktoringu.

Faktura wystawiona w euro albo w dolarach ma dwa niezależne przeliczenia na złote i to jest miejsce, w którym księgowość eksportera najczęściej się gubi. Przychód w podatku dochodowym przelicza się po kursie średnim NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu (art. 12 ust. 2 ustawy o CIT, art. 11a ustawy o PIT). Podstawę w VAT przelicza się po kursie z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego powstanie obowiązku podatkowego, chyba że wybierzesz stosowanie tych samych zasad co w podatku dochodowym.

Faktoring dokłada do tego jeden szczegół: pieniądze przychodzą w dwóch transzach i od faktora, a nie od zagranicznego odbiorcy. Zaliczka wpływa zaraz po zgłoszeniu faktury, rozliczenie końcowe dopiero po zapłacie kontrahenta, więc każdą z tych kwot przelicza się po kursie z dnia jej wpływu i odnosi do tej konkretnej faktury. Wynikiem są dodatnie albo ujemne różnice kursowe, doliczane odpowiednio do przychodów lub kosztów.

Praktyczny wniosek: przypisuj każdą transzę do konkretnej faktury, zamiast rozliczać różnice zbiorczo na saldzie rozrachunków z finansującym. Całe wyliczenie, z przykładem na fakturze 10 000 EUR, rozkładamy w artykule o tym, jak działają różnice kursowe przy faktoringu.

Jeżeli wystawiasz faktury w euro także polskim firmom albo chcesz porównać wypłatę zaliczki w euro z wypłatą w złotych, pełny rachunek z kosztem spreadu opisuje strona faktoring w euro.

Faktoring eksportowy sprawdza się wszędzie tam, gdzie polska firma sprzedaje za granicę na odroczony termin i finansuje kontrahenta własną gotówką:

• Producenci sprzedający do sieci i dystrybutorów w UE, gdzie standardem są terminy 60 do 90 dni. Zobacz też faktoring dla firm produkcyjnych.
• Firmy transportowe i spedycyjne obsługujące zlecenia międzynarodowe. Szczegóły opisuje faktoring dla transportu.
• Eksporterzy e-commerce i hurtownie B2B wysyłające towar do odbiorców w strefie euro.
• Dostawcy usług (IT, inżynieria, produkcja kontraktowa) fakturujący zagraniczne firmy.

To pytanie zadają księgowi eksporterów najczęściej i jest ono trudniejsze, niż wygląda, bo faktoring pełny i niepełny rozliczają różnice kursowe w różnych momentach. Powód jest konstrukcyjny: w faktoringu z regresem wierzytelność wciąż jest Twoja i finansujący jedynie ją finansuje, a w faktoringu pełnym sprzedajesz ją definitywnie i to faktor ponosi ryzyko braku zapłaty.

Wiersz o art. 15c ustawy o CIT jest z tych, które realnie oszczędzają pieniądze i mało kto o nim mówi. Przy faktoringu pełnym sprzedaż wierzytelności nie powoduje powstania długu, a otrzymane środki są definitywnym przysporzeniem faktoranta, więc koszty tej usługi nie są kosztami finansowania dłużnego i nie wliczają się do limitu ich zaliczania do kosztów podatkowych. Dla spółki, która ten limit już wykorzystała kredytami, wybór wariantu pełnego zamiast niepełnego bywa różnicą między kosztem podatkowym a jego brakiem.

Trzeba jednak powiedzieć rzecz uczciwie: ujęcie różnic kursowych przy sprzedaży wierzytelności w walucie obcej nie jest jednoznacznie uregulowane, a organy podatkowe nie są w tej sprawie jednomyślne. Pogląd korzystny dla podatnika mówi, że faktorant uwzględnia różnice kursowe dopiero w momencie realizacji umowy i uzyskania definitywnego przysporzenia. Część organów uznaje natomiast, że przy zbyciu wierzytelności nie dochodzi do zapłaty należności w rozumieniu przepisów o różnicach kursowych, więc podatkowe różnice kursowe z art. 15a nie powstają w ogóle, a skutkiem jest przychód ze zbycia wierzytelności i odpowiadający mu koszt.

Praktyczna rekomendacja przy powtarzalnych transakcjach na istotnych kwotach jest jedna: wystąp o interpretację indywidualną, opisując konkretny wariant umowy i konkretny moment przepływów. Koszt wniosku jest symboliczny wobec kwoty sporu przy portfelu faktur w euro, a interpretacja daje ochronę, której nie da żaden artykuł ani opinia doradcy.

Niezależnie od sporu podatkowego jedna zasada obowiązuje zawsze: przeliczenie robi się po kursie faktycznie zastosowanym w danym dniu, a gdy nie jest możliwe jego uwzględnienie, po kursie średnim NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego ten dzień. Wybór wariantu ryzyka opisujemy szerzej na stronie faktoring pełny i niepełny.