Faktoring dla spedycji: finansowanie faktur firm spedycyjnych i zapłata przewoźnikom przed terminem

Przewoźnik ma jedną lukę: wykonał kurs, wystawił fakturę, czeka na przelew. Spedytor ma dwie luki naraz i to jest cała różnica, której nie widać w ofertach opisanych ogólnie jako faktoring dla transportu.

Kodeks cywilny opisuje to wprost. Zgodnie z art. 794 § 1 KC: „Przez umowę spedycji spedytor zobowiązuje się za wynagrodzeniem w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do wysyłania lub odbioru przesyłki albo do dokonania innych usług związanych z jej przewozem". § 2 dodaje, że „Spedytor może występować w imieniu własnym albo w imieniu dającego zlecenie". W praktyce polskiego rynku drogowego spedytor działa niemal zawsze we własnym imieniu, więc to on jest stroną umowy z przewoźnikiem i to on ma wobec niego dług.

Dochodzi do tego art. 799 KC: „Spedytor jest odpowiedzialny za przewoźników i dalszych spedytorów, którymi posługuje się przy wykonaniu zlecenia, chyba że nie ponosi winy w wyborze". Ryzyko podwykonawcy zostaje więc przy spedycji, a nie u załadowcy. A gdy spedytor sam wykona przewóz, wchodzi art. 800 KC: „Spedytor może sam dokonać przewozu. W tym wypadku spedytor ma jednocześnie prawa i obowiązki przewoźnika".

Skutek finansowy jest prosty. Marża spedycyjna na pojedynczym zleceniu bywa niska, często kilka do kilkunastu procent frachtu, ale kapitał obrotowy potrzebny do jej wypracowania to pełna kwota frachtu, wyłożona na kilkadziesiąt dni. Firma o obrocie 400 tys. zł miesięcznie i terminie 60 dni ma stale zamrożone około 800 tys. zł. Tego nie da się sfinansować z marży.

Proces jest ten sam co przy każdej innej fakturze B2B, różni się tylko zestaw dokumentów, których oczekuje finansujący.

1. Wystawiasz fakturę spedycyjną zleceniodawcy, z odroczonym terminem płatności, w PDF albo z KSeF. Weryfikujemy fakturę i płatnika, zwykle do 2 godzin w dni robocze.
2. Faktorzy i inwestorzy licytują dyskonto w aukcji. Nie przyjmujesz jednej ceny, tylko wybierasz najniższą z kilku, typowo 0,9 do 1,4% za 30 dni finansowania.
3. Odbierasz zaliczkę do 90% wartości faktury. Zakładany czas do przelewu to jedna doba robocza.
4. Zleceniodawca płaci w swoim terminie, a po jego przelewie rozliczana jest pozostała część pomniejszona o dyskonto.

Do zlecenia w spedycji finansujący zwykle chce zobaczyć zlecenie transportowe, fakturę oraz potwierdzenie wykonania usługi: list przewozowy CMR z podpisem odbiorcy przy przewozie międzynarodowym albo krajowy dokument dostawy. Brak podpisanego CMR jest w tej branży najczęstszym powodem odrzucenia faktury, bo bez niego nie da się wykazać, że usługa została wykonana, a więc że wierzytelność w ogóle istnieje.

Nie potrzebujesz umowy ramowej ani stałego limitu. Możesz sfinansować jedno duże zlecenie w szczycie sezonu i nie wracać do finansowania przez kolejne dwa miesiące. Jak wygląda taki tryb jednorazowy, opisujemy na stronie faktoring pojedynczych faktur.

Faktoring faktur sprzedażowych zamyka lukę od strony wpływów. Bywa jednak sytuacja odwrotna: nie chcesz jeszcze finansować faktury dla zleceniodawcy, ale musisz dziś zapłacić trzem przewoźnikom, żeby nie stracić ich na najbliższy sezon. Wtedy właściwym narzędziem jest faktoring odwrotny, w którym finansujący płaci Twoim dostawcom, a Ty rozliczasz się z nim później.

Warto znać realne progi wejścia, bo w tym wariancie są wysokie. PragmaGO w faktoringu odwrotnym podaje limit do 2,5 mln zł, spłatę do 90 dni i prowizję od 1,5% miesięcznie płatną z dołu, ale wymaga co najmniej 24 miesięcy działalności oraz zabezpieczenia hipotecznego, i obsługuje wyłącznie dostawców krajowych. Bibby Financial Services przyjmuje limity od 100 000 do 50 000 000 zł przy prowizji od 0,3 do 2,5% obrotu i dwóch latach działalności. Alior podaje prowizję od 0,25 do 1,50% wartości faktury przy minimum 25 zł. Stan na wrzesień 2026, warunki potwierdzaj u źródła przed decyzją.

Dla młodej spedycji te progi zwykle oznaczają odmowę i wtedy prostszą drogą jest sfinansowanie własnej faktury sprzedażowej, bo tu liczy się wypłacalność Twojego zleceniodawcy, a nie Twój staż i majątek. Wyjaśniamy to szerzej na stronie faktoring bez badania zdolności kredytowej.

To fragment, który w spedycji przepada najczęściej, bo prawie nikt o nim nie pamięta przy sprzedaży wierzytelności.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych wierzycielowi przysługuje od dłużnika, bez wezwania, rekompensata za koszty odzyskiwania należności w wysokości równowartości: 40 euro przy świadczeniu do 5 000 zł, 70 euro przy świadczeniu wyższym niż 5 000 zł i niższym niż 50 000 zł oraz 100 euro przy świadczeniu równym lub wyższym od 50 000 zł. Kwotę przelicza się po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc wymagalności. Ustęp 2 pozwala dodatkowo żądać zwrotu uzasadnionych kosztów odzyskiwania należności ponad tę kwotę.

Najważniejsze jest jednak to, czego nie mówi żadna oferta faktoringowa. Art. 10 ust. 4 stanowi wprost: „Roszczenie o rekompensatę, o której mowa w ust. 1, nie może być zbyte". Rekompensata jest więc wyjątkiem od zasady z art. 509 § 2 KC, zgodnie z którą wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.

Praktyczny wniosek dla spedytora: gdy sprzedajesz przeterminowaną fakturę, odsetki za opóźnienie idą z nią do nabywcy, ale prawo do 40, 70 albo 100 euro zostaje przy Tobie i możesz go dochodzić dalej we własnym imieniu. Przy dwudziestu spóźnionych fakturach powyżej 50 000 zł to około 2 000 euro, które w większości firm po prostu przepada, bo nikt ich nie policzył. Nie jest to argument za spóźnialskimi kontrahentami, tylko za tym, żeby przy porządkowaniu należności nie oddać czegoś, czego oddać nie musisz.

W spedycji relacja z załadowcą bywa warta więcej niż pojedyncze zlecenie, a informacja o cesji potrafi zostać odczytana jako sygnał kłopotów finansowych. Bywa też, że dział zakupów dużego producenta traktuje zawiadomienie o cesji jako zmianę warunków i wysyła je do działu prawnego, gdzie leży tygodniami.

Wariant cichy rozwiązuje oba problemy: cesja zostaje zawarta między Tobą a finansującym, ale zleceniodawca nie dostaje zawiadomienia i płaci na Twój dotychczasowy rachunek. Występuje niemal zawsze z regresem, więc ryzyko braku zapłaty pozostaje po Twojej stronie, i bywa nieco droższy. Szczegóły opisujemy na stronie faktoring cichy.

Zanim jednak wystawisz fakturę, sprawdź jedną rzecz w zleceniu transportowym: czy nie zawiera zakazu cesji. Duzi operatorzy logistyczni i sieci handlowe wpisują go standardowo w ogólne warunki zlecenia, a art. 509 § 1 KC wprost dopuszcza takie zastrzeżenie. Co wtedy zrobić, opisujemy w artykule o zakazie cesji wierzytelności.