Faktoring dla rolników i rolnictwa, finansowanie faktur gospodarstwa za zboże, mleko i żywiec

To najważniejsza sekcja tej strony, bo przesądza o tym, czy faktoring w ogóle wchodzi w grę. Rolnik ryczałtowy, czyli zwolniony z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, sam faktury nie wystawia. Zgodnie z art. 116 ust. 1 tej ustawy robi to nabywca: podatnik VAT czynny kupujący produkty rolne od rolnika ryczałtowego wystawia fakturę VAT RR w dwóch egzemplarzach i oryginał przekazuje dostawcy. Rolnik dostaje od skupu cenę powiększoną o zryczałtowany zwrot podatku w wysokości 7%.

Problem leży w warunku, od którego zależy odliczenie tego zwrotu przez skup. Art. 116 ust. 6 pkt 2 ustawy o VAT wymaga, żeby zapłata została dokonana na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego albo na jego rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej. W faktoringu jawnym odbiorca płaci na rachunek finansującego. Gdyby skup zapłacił faktorowi, straciłby prawo do odliczenia 7% zwrotu, więc w praktyce żaden skup się na to nie zgodzi, a rozsądny finansujący takiej należności nie kupi.

Rolnik ryczałtowy może zrezygnować ze zwolnienia, składając zgłoszenie rejestracyjne VAT-R (art. 43 ust. 3 ustawy o VAT), i od tego momentu sam wystawia faktury VAT. To jednak decyzja na lata: art. 43 ust. 5 pozwala wrócić do zwolnienia dopiero po upływie 3 lat od rezygnacji. Opłaca się głównie gospodarstwom z dużymi zakupami inwestycyjnymi, bo odzyskują VAT od maszyn i budynków. Samo ułatwienie faktoringu nie jest wystarczającym powodem, więc policz to z doradcą podatkowym. Jak VAT wpływa na koszt samego finansowania, opisujemy na stronie faktoring a VAT.

Na giełdzie koszt składa się z trzech części: miesięcznej opłaty za plan, prowizji platformy od wartości faktury i dyskonta, które finansujący licytują w aukcji, typowo od 0,9 do 1,4% za każde 30 dni finansowania, liczone od wypłaconej zaliczki. Poniżej dwa przykłady z jedną fakturą w miesiącu, bo tak finansuje większość gospodarstw.

Przykład 1. Gospodarstwo sprzedaje pszenicę do młyna, faktura na 80 000 zł, termin 60 dni. Zaliczka 90% to 72 000 zł.

Przykład 2. Hodowca bydła mlecznego dostaje od mleczarni rozliczenie za miesiąc na 30 000 zł, płatne w 30 dni. Zaliczka 90% to 27 000 zł.

Wniosek jest prosty. Przy jednej dużej fakturze po żniwach najtańszy jest plan Biznes, przy jednym comiesięcznym rozliczeniu z mleczarnią wystarcza Mikro, który obejmuje do pięciu faktur w miesiącu. Plan Skala opłaca się dopiero grupie producentów albo dużemu gospodarstwu, które finansuje wiele faktur co miesiąc. Stawki i limity są w cenniku, a własną fakturę policzysz w kalkulatorze faktoringu.

Przetwórnie owoców i warzyw oraz część zakładów mięsnych wpisują do umów kontraktacyjnych zastrzeżenie, że dostawca nie może przenieść wierzytelności bez zgody nabywcy. Art. 509 § 1 Kodeksu cywilnego pozwala na takie zastrzeżenie, a cesja wbrew niemu nie wywołuje skutku wobec odbiorcy. Zanim zgłosisz fakturę, przejrzyj umowę pod kątem słów przelew, cesja albo przeniesienie wierzytelności. Jeśli zakaz jest, poproś o jednorazową zgodę na konkretną fakturę albo o zmianę przy kolejnej kontraktacji. Wariant faktoringu cichego nie jest sposobem na obejście zakazu, bo po wyjściu cesji na jaw finansujący zażąda zwrotu zaliczki. Więcej opisujemy w tekście o zakazie cesji wierzytelności.

Grupa producentów rolnych działa zwykle jako spółka albo spółdzielnia, jest czynnym podatnikiem VAT i sprzedaje zbiorczo dużym odbiorcom, więc jej faktury finansuje się jak zwykłe faktury między firmami. To często najprostsza droga dla członków, którzy sami są rolnikami ryczałtowymi: grupa płaci im w terminie ze środków z faktoringu, a na skup czeka już ona. Takiej grupie, sprzedającej co miesiąc kilkanaście faktur, najbardziej opłaca się plan z niższą prowizją.

Są sytuacje, w których lepiej nie składać wniosku. Pierwsza to krótki termin: jeśli skup płaci w 7 albo 14 dni, prowizja zjada większą część korzyści, a pieniądze i tak zaraz przyjdą. Druga to faktura sporna, gdy odbiorca kwestionuje klasę zboża, wilgotność albo wagę i zapowiada korektę. Finansujący nie kupi należności, której wysokość nie jest pewna, a art. 513 § 1 KC pozwala dłużnikowi podnieść wobec nabywcy te same zarzuty, które miał wobec Ciebie.

Trzecia sytuacja to odbiorca, który już zalega z płatnościami od miesięcy. Wtedy sprawa bardziej pasuje do sprzedaży przeterminowanych faktur albo do dochodzenia odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych i skargi do Prezesa UOKiK na przekroczenie terminów z ustawy o przewadze kontraktowej. Czwarta to rozliczenie fakturą VAT RR, o czym piszemy wyżej. Jeśli żadna z tych sytuacji Cię nie dotyczy, a faktura czeka na przelew 30 albo 60 dni, wystaw ją na giełdzie i zobacz, ile zaoferują finansujący, zanim zdecydujesz. Oferty kilku firm faktoringowych obok siebie pokazuje też porównywarka faktoringu.